Türkiye’nin narenciye üretim merkezlerinden biri olan Mersin’de üretici, ürününü yok pahasına satmak zorunda kalıyor. Dalında değer bulamayan narenciye, halde ve bahçede bir bardak çay fiyatına alıcı bulurken, artan girdi maliyetleri karşısında üretici ayakta kalma mücadelesi veriyor. Üreticiler, “Bir kilo portakalın fiyatı bir bardak çay etmiyor” diyerek duruma tepki gösteriyor.
ABDULLAH ÖZTÜRKMEN
Üreticilerden alınan bilgilere göre portakal, mandalina ve limon gibi narenciye ürünleri dalında 3-4 TL arasında alıcı buluyor. Oysa bugün bir kahvehanede ya da çay ocağında içilen bir bardak çayın fiyatı 10-15 TL arasında değişiyor. Üretici, ürününü toplatıp hale göndermenin maliyetini dahi karşılayamadığını belirtiyor. Artan gübre, ilaç, mazot ve işçilik giderleri, narenciye üreticisinin belini büküyor. Üreticiler, geçen yıla göre girdi maliyetlerinin yüzde 50’nin üzerinde arttığını ifade ediyor.
“TOPLAMASI ZARAR”
Elvanlı’da narenciye üreticiliği yapan Hüseyin Yıldız, yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle anlattı: “Ürün dalında kalıyor. Toplayıp satsak zarar ediyoruz. Bir kilo portakal bir bardak çay parası etmiyor. Böyle giderse bahçeye bakamayacağız.” Benzer şekilde Tarsuslu üretici Mehmet Kaya’da, “Masraf çok, kazanç yok. Emek boşa gidiyor. Çiftçi üretmezse bu şehir ne yiyecek?” diyerek yaşanan krizin boyutuna dikkat çekti. Kaya, narenciye üretim bölgelerinde özellikle Mersin’de ürünün fiyatı dalda veya halden çıkarken düşük; İstanbul gibi büyük şehirlerde ise, pazarda ve market raflarında çok daha yüksek olduğunun altını çizerken, Mersin’de portakalın hal çıkış fiyatının 1,30 TL-1,80 TL civarında iken, İstanbul’da markette 5-6 TL’ye ve üzerinde satıldığına dair veriler olduğuna vurgu yaptı.
TÜKETİCİ DE ŞİKÂYETÇİ
Ürün tarlada ucuz olmasına rağmen, markette ve pazarda fiyatların yüksek olması, “üretici kazanamıyor, tüketici pahalıya alıyor” eleştirilerini beraberinde getirirken emekli vatandaş Ali Rıza Koçer, fiyat farkının neden bu kadar yüksek olduğunun sorgulanmasını istiyor. Ziraat Mühendisi Ela Akdoğan, narenciyede yaşanan fiyat dengesizliğinin devam etmesi hâlinde üreticinin üretimden kopabileceği uyarısında bulundu. Akdoğan, destekleme politikaları ve alım garantileri güçlendirilmezse Mersin’in en önemli tarımsal değerlerinden biri olan narenciyenin ciddi risk altına gireceğini ifade etti. Narenciye üreticileri, yetkililerden şu talepleri dile getiriyor: “Üreticiye taban fiyat uygulaması. Girdi maliyetlerine destek ve sübvansiyon. İhracat kanallarının açılması. Aracı zincirinin kısaltılması.”
|
Yorumlar (0)
