Mersin’de nefes almak zorlaşıyor hava kalitesi alarm veriyor!

Tarih: 19 Şubat 2026 Perşembe 15:49

Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) Mersin Şubesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerini temel alarak hazırladığı ‘Mersin İli 2025 Yılı Hava Kirliliği Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, kentin hava kalitesinin özellikle partikül madde (PM10) ve azotoksitler (NOx) açısından sınır değerleri defalarca aştığı, veri eksikliklerinin ise tabloyu daha da ağırlaştırdığı vurgulandı. 

GÖRÜNMEZ KATİL PM2.5 HİÇ ÖLÇÜLMÜYOR!

Raporun en çarpıcı ve endişe verici bulgusu, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından "en tehlikeli kirletici" olarak tanımlanan ve doğrudan kana karışabilen PM2.5 (çapı 2.5 mikrondan küçük partiküller) ölçümünün Mersin’de yapılmıyor olması. PM2.5, doğrudan kana karışabilen ve kalp, damar, solunum sistemi üzerinde ciddi hasarlara yol açabilen partiküller olarak biliniyor. Uzmanlar, PM2.5 ölçüm eksikliğinin, kentte hava kirliliğinin sağlık etkilerinin tam olarak takip edilememesine yol açtığını belirtiyor. Mersin’de PM10 değerleri tüm istasyonlarda ulusal ve AB sınır değerlerinin üzerinde seyrediyor. Özellikle Akdeniz ve Tarsus bölgelerinde durum ciddi. Günlük sınır değer aşım günleri ise Tarsus’ta 259 gün, Akdeniz’de 221 gün, İstiklal’de 177 gün olarak ölçüldü. Bu durum, özellikle kronik solunum yolu hastalıkları ve kalp-damar problemleri açısından ciddi risk oluşturuyor. Azotdioksit (NO2) ve azotoksitler (NOX) de kent merkezinde yüksek seviyelerde ölçüldü. İstiklal istasyonunda NOX değerleri ölçüm yapılan günlerin yüzde 89’unda sınırı aşarken, Yenişehir’de bu oran yüzde 92 olarak tespit edildi. Uzmanlar, bu durumun ağır vasıta trafiği, liman faaliyetleri ve kentleşmenin yoğun olduğu bölgelerle doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor.

DİĞER KİRLETİCİLER GÖRECE DAHA AZ RİSKLİ

Kükürtdioksit (SO2), karbon monoksit (CO) ve ozon (O3) ölçümlerinde, veri eksiklikleri olmasına rağmen kirli gün sayısı düşük bulundu. SO2 ve CO sınır değerleri aşılmadı, ozon ise bazı istasyonlarda ölçülmedi. Rapor, kentte hava kirliliğine neden olan faktörleri de sıraladı: Yoğun ve artan araç trafiği; TÜİK verilerine göre Mersin’de motorlu araç sayısı 893.435 ve kent nüfusuna oranla her iki kişiden birine araç düşüyor. Sanayi ve ısınma kaynakları; 2024 verilerine göre konut ve sanayide kullanılan katı yakıt ve fuel oil miktarları yüksek. Taş ocakları ve maden tesisleri; Açık ocaklardan yayılan toz emisyonları ciddi çevresel sorunlara yol açıyor. Düşük kaliteli yakıt kullanımı; Isınma amaçlı yakıt kullanımı ve sanayi tesislerinin kentle iç içe yerleşmesi kirliliği artırıyor. Meteorolojik ve coğrafi etmenler; Kuzey Afrika’dan gelen toz taşınımı ve rüzgar yönleri hava kalitesini olumsuz etkiliyor.

2024 VE 2025 YILLARI KARŞILAŞTIRMASI

2025 yılı verileri, bazı bölgelerde 2024 yılına göre iyileşme olduğunu gösterse de, bazı istasyonlarda ölçüm yapılan gün sayısı azaldığı için yıllık ortalama değerlerde artış görüldü. Özellikle Taşucu istasyonunda ölçüm yapılan gün sayısında yüzde 50,68 azalma tespit edildi. Çevre Mühendisleri Odası, Mersin’de hava kalitesinin iyileştirilmesi için şu adımların önemine dikkat çekti: “PM2.5 ölçüm cihazlarının tüm istasyonlarda kurulması ve veri sürekliliğinin sağlanması. Mevcut “Temiz Hava Eylem Planları”nın güncellenmesi ve şeffaf veri paylaşımıyla denetimlerin artırılması. Kirliliğin yoğun olduğu merkez bölgelerde “Düşük Emisyon Bölgeleri” oluşturulması. Toplu taşıma ve liman lojistiğinde yeşil enerji kullanımının artırılması. Yeni imar planlarında hava koridorlarının korunması ve kömür yerine doğal gaz altyapı desteklerinin önceliklendirilmesi.”  Raporda, Mersin’in hava kalitesinin özellikle partikül madde ve azotoksitler açısından alarm verdiği vurgulanıyor. Veri eksikliklerinin giderilmesi ve önerilen önlemlerin hızlıca hayata geçirilmesi, halkın sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı için zorunluluk olarak gösteriliyor. (Haber Merkezi)