AĞIR İŞ MAKİNELERİNDE MALİYET KRİZİ

Tarih: 2 Haziran 2026 Salı 17:42

RAZİYE ERDEN YILDIRIM

Savaşın gölgesi yalnızca sınır bölgelerinde değil, ekonominin birçok alanında hissedilmeye devam ediyor. Özellikle ağır sanayi, inşaat ve lojistik sektörleri artan maliyetler ve azalan yatırımlarla zor bir süreçten geçiyor. 1997 yılından bu yana Mersin’de ve yurt dışında büyük çaplı projelerde faaliyet gösteren Vinç firması sahibi Mehmet Ali Çilek ile sektörün yaşadığı sıkıntıları, savaşın ekonomik etkilerini ve geleceğe dair beklentileri konuştuk. Çilek, yükselen maliyetlerin iş hacmini daralttığını belirtirken, buna rağmen istihdamı korumak ve gençleri sektöre kazandırmak için mücadele ettiklerini ifade etti.

Savaş süreci firmanızı ve yürüttüğünüz projeleri nasıl etkiledi?

Savaş süreci özellikle sanayi, yakıt ve inşaat maliyetlerinde ciddi artışlara neden oldu. Bu durum yatırımcıların yeni projelere daha temkinli yaklaşmasına yol açtı. Taleplerin azalması doğal olarak mobil vinç ve ağır nakliye sektöründeki iş hacmini de küçülttü. Biz “Çelik Vinç” olarak 1997 yılından bu yana Mersin’de ve yurt dışında büyük çaplı projelerde faaliyet gösteriyoruz. Sektörümüzde öncü firmalardan biri olmamıza rağmen yaşanan ekonomik dalgalanmalar bizi de doğrudan etkiledi. Özellikle uzun vadeli projelerde maliyet hesapları sürekli değiştiği için planlama yapmak zorlaştı.

Vinç sektöründe yaşanan en büyük sıkıntılar neler oldu?

Sektörümüzde en büyük sorunların başında maliyet artışları geliyor. Ağır iş makineleri çok yüksek yatırım gerektiren ekipmanlar. Vinçlerin bakım giderleri, sigorta maliyetleri, yakıt tüketimi ve yedek parça temini ciddi bütçeler gerektiriyor. Özellikle yurt dışından gelen ekipman ve parçaların fiyatları döviz nedeniyle büyük oranda yükseldi. Bunun yanında sektörde kalifiye operatör eksikliği de çok ciddi bir problem haline geldi. Vinç kullanımı uzmanlık ve deneyim isteyen bir alan. Gençlerin bu alana yönelmesini ve geleceğin operatörlerini yetiştirmeyi çok önemsiyoruz.

Çalışanlarınız bu süreçten nasıl etkilendi?

Ekonomik daralma her sektörde olduğu gibi çalışanlarımızı da etkiledi. Artan hayat pahalılığı çalışanların geçim yükünü artırdı. Firma olarak ekip arkadaşlarımızın bu süreçten en az şekilde etkilenmesi için elimizden geleni yapıyoruz. Çalışanlarımız bizim en büyük gücümüz. Bu nedenle hem istihdamı korumaya hem de çalışanlarımızın maddi ve manevi olarak yanında olmaya gayret ediyoruz.

Savaş nedeniyle iş kaybı ya da proje iptalleri yaşandı mı?

Evet, özellikle yatırımcıların beklemeye geçtiği dönemlerde bazı projelerde yavaşlama ve iptaller yaşandı. İnşaat ve sanayi sektöründeki belirsizlik, ağır kaldırma ve nakliye hizmetlerine olan talebi de azalttı. Bazı firmalar yatırımlarını ertelemek zorunda kaldı. Bu da doğal olarak sektörde iş hacmini küçülttü.

Yakıt, yedek parça ve ekipman temininde sorun yaşadınız mı?

Kesinlikle yaşadık. Ağır iş makinelerinde yakıt en önemli gider kalemlerinden biri. Akaryakıt fiyatlarındaki artış doğrudan operasyon maliyetlerini yükseltti. Bunun yanında kullandığımız birçok ekipman ve yedek parçayı yurt dışından tedarik ediyoruz. Döviz kurlarındaki artış ve tedarik zincirindeki aksaklıklar nedeniyle hem maliyetler yükseldi hem de bazı ürünlere ulaşım zorlaştı.

Güvenlik açısından sahalarda ne gibi risklerle karşılaştınız?

Bizim sektörümüz zaten başlı başına yüksek risk taşıyan bir alan. Ağır tonajlı ekipmanlarla çalışıyoruz. Bu nedenle hem saha güvenliği hem de iş güvenliği konusunda çok hassas davranıyoruz. Ekonomik kriz dönemlerinde bakım maliyetlerinin artması ve ekipman teminindeki gecikmeler sektörde ek riskler oluşturabiliyor. Biz firma olarak güvenlik standartlarından taviz vermeden çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Bölgedeki inşaat ve sanayi faaliyetlerinde nasıl bir değişim gözlemlediniz?

Özellikle son dönemde yatırımlarda yavaşlama olduğunu gözlemliyoruz. Yeni projelerin başlaması eskisine göre daha zor hale geldi. Sanayi tarafında firmalar maliyet baskısı nedeniyle daha dikkatli hareket ediyor. İnşaat sektöründe de aynı şekilde temkinli bir süreç yaşanıyor. Bu durum doğal olarak bizim gibi ağır kaldırma ve lojistik hizmeti veren firmaları da etkiliyor.

Maddi kayıplarınız oldu mu?

Evet, özellikle nakit akışı ve tahsilat süreçlerinde ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Müşterilerimiz de ekonomik olarak zorlandığı için ödemelerde gecikmeler olabiliyor. Artan maliyetler karşısında firmaların ayakta kalabilmesi her geçen gün daha zor hale geliyor.

Müşterilerinizin taleplerinde azalma yaşandı mı?

Yaşandı, yeni yatırım kararlarının azalmasıyla birlikte taleplerde de düşüş yaşandı. İnşaat ve sanayi sektöründeki daralma, vinç ve ağır nakliye hizmetlerine olan ihtiyacı da doğrudan etkiliyor. Firmalar daha kontrollü hareket ettiği için işler eskisine göre daha yavaş ilerliyor.

Bölgedeki ticaret ve lojistik ağı savaş nedeniyle nasıl etkilendi?

Mersin bir liman şehri ve limanın kent ekonomisindeki rolü çok büyük. Limandaki hareketlilik lojistikten sanayiye kadar birçok sektörü etkiliyor. Savaş süreci uluslararası ticaret hatlarında belirsizlik oluşturduğu için lojistik ağında da sıkıntılar yaşanabiliyor. Taşıma maliyetleri yükseliyor, tedarik süreçleri uzuyor. Bu durum bölge ekonomisini de doğrudan etkiliyor.

Gelecek için umutlu musunuz?

Biz her şeye rağmen umutlu olmaya çalışıyoruz. Mersin’in üretim gücüne ve Türkiye’nin potansiyeline inanıyoruz. Gençlerimizi yetiştirerek sektöre yeni operatörler kazandırmak istiyoruz. Ülkemiz ve Mersin için güzel günlerin geleceğine inanıyoruz. Bu konuda sektör olarak üzerimize düşeni yapmaya hazırız.

Yaşadığınız bu sürecin kamuoyunda yeterince görülmediğini düşünüyor musunuz?

Bazı sektörlerin yaşadığı zorluklar kamuoyunda yeterince bilinmeyebiliyor. Ağır iş makineleri ve vinç sektörü dışarıdan bakıldığında görünmeyen ama ekonominin temel taşlarından biri olan bir alan. Bizim yaptığımız işler büyük risk ve yüksek maliyet içeriyor. Bu nedenle sektörün yaşadığı sıkıntıların daha fazla gündeme gelmesi gerektiğini düşünüyoruz.