Mersin Veteriner Hekimler Odası Başkanı Bektaş Şenay, son günlerde beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı büyük şirketlere kayyum atanmasının kamuoyunda geniş yankı uyandırdığını belirterek; konunun yalnızca hukuki boyutuyla değil, ekonomik ve sosyal etkileriyle de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
ABDULLAH ÖZTÜRKMEN
Türkiye’nin en önemli protein kaynaklarından biri olan beyaz et sektörünün son yıllarda ciddi ekonomik baskılar altında faaliyet göstermeye çalıştığını ifade eden Şenay, sektörün yaşadığı sorunların üreticiden tüketiciye kadar geniş bir kesimi etkilediğini dile getirdi. Kayyum atamalarının gerekçeleri konusunda yeterli bilgi sahibi olmadan kesin yorum yapmanın doğru olmayacağını vurgulayan Şenay, “Öncelikle bu atamaların neden yapıldığını, hangi gerekçelere dayandığını ve sürecin nasıl işleyeceğini bilmek gerekir. Devletin attığı her adımın ülke ekonomisi ve kamu yararı açısından olumlu sonuçlar doğurmasını temenni ediyoruz. Ancak üretimin devamlılığını olumsuz etkileyebilecek her gelişmenin dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Çünkü beyaz et sektörü bugün milyonlarca insanın gıda ihtiyacının karşılanmasında kritik rol oynuyor.” dedi.
“GIDA ENFLASYONU TÜM SEKTÖRÜ ZORLUYOR”
Türkiye’de uzun süredir devam eden yüksek enflasyonun tarım ve hayvancılık sektörünü derinden etkilediğini belirten Şenay, özellikle gıda üreticilerinin artan maliyetler karşısında ayakta kalmakta zorlandığını söyledi. Şenay, “Bugün Türkiye’de gıda enflasyonu diye çok önemli bir gerçek var. Üreticiler her geçen gün daha pahalı yem alıyor, daha pahalı ilaç kullanıyor, daha yüksek elektrik faturaları ödüyor ve nakliye giderleriyle mücadele ediyor. Bu şartlar altında üretimin aynı maliyetlerle devam etmesini beklemek mümkün değil. Üretici de işletmesini ayakta tutabilmek için maliyet hesabı yapmak zorunda kalıyor” diye konuştu. Üretim zincirinin her halkasında maliyet artışlarının yaşandığını kaydeden Şenay, bunun doğrudan ürün fiyatlarına yansıdığını belirtti.
“YEM, İLAÇ VE YAKIT MALİYETLERİ ÜRETİCİYİ ZORLUYOR”
Kanatlı sektörünün en büyük gider kalemlerinin yem, ilaç ve enerji olduğunu ifade eden Şenay; özellikle son yıllarda bu alanlarda yaşanan fiyat artışlarının üreticilerin yükünü ağırlaştırdığını söyledi.
“Bir işletmenin yem maliyetleri sürekli yükseliyorsa, çalışan ücretleri artıyorsa, nakliye giderleri katlanıyorsa o işletmenin maliyet hesabını yeniden yapması kaçınılmazdır” diyen Şenay, şöyle devam etti: “Bugün üretici yemini pahalı alıyor. Akaryakıt fiyatları nedeniyle lojistik giderleri yükseliyor. Çalışanların maaşları, elektrik giderleri ve bakım masrafları da aynı şekilde artıyor. Böyle bir ortamda üretim maliyetleri yükselirken ürün fiyatlarının sabit kalmasını beklemek gerçekçi olmaz. Ancak burada önemli olan konu, maliyet artışının makul seviyelerde fiyatlara yansıtılmasıdır.”
“FAHİŞ KÂR OLUŞUYORSA BİZ DE KARŞIYIZ”
Fiyat artışlarının yalnızca maliyet kaynaklı olması gerektiğini belirten Şenay, fırsatçılık olarak değerlendirilebilecek uygulamalara kendilerinin de karşı olduklarını ifade etti.
Şenay, “Bir ürünün üretim maliyeti 1 liraysa ve 1 lira 20 kuruşa satılıyorsa bu ticaretin doğal sonucudur. Ancak 1 liraya mal edilen bir ürünün 2 veya 2,5 liraya satılması kabul edilemez. Böyle durumlar varsa buna biz de karşıyız. Önemli olan maliyet ile satış fiyatı arasındaki dengeyi koruyabilmektir.” dedi.
“İHRACATTA YAŞANAN SORUNLAR SEKTÖRÜ ETKİLİYOR”
Türkiye’nin beyaz et üretiminde önemli ülkelerden biri olduğunu hatırlatan Şenay, ihracat alanında yaşanan sorunların da sektör üzerinde ciddi baskı oluşturduğuna dikkat çekti. Son aylarda ihracatta yaşanan sıkıntıların üreticileri zorladığını ifade eden Şenay, “Türkiye yıllardır beyaz et üretiminde önemli bir kapasiteye sahip. Ancak dış pazarlarda yaşanan sorunlar ve ihracatın istenilen seviyede sürdürülememesi üreticilerin gelirlerini etkiliyor. İhracatın güçlenmesi hem sektörün büyümesi hem de ülke ekonomisi açısından büyük önem taşıyor” diye konuştu.
“TÜRKİYE YENİ BİR HAYVANCILIK MODELİ OLUŞTURMALI”
Türkiye’nin yem, ilaç ve hayvancılık politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini savunan Şenay, mevcut sistemin üreticiyi giderek daha fazla zorladığını söyledi. Şenay, “Türkiye’nin artık yemde, ilaçta ve hayvancılıkta daha sürdürülebilir bir modele ihtiyacı var. Üreticinin maliyetlerini düşürecek ve dışa bağımlılığı azaltacak politikalar geliştirilmelidir. Aksi halde her geçen yıl daha yüksek maliyetlerle karşılaşacağız” ifadelerini kullandı.
“VETERİNER İLAÇLARINDA DENETİM ŞART”
Veteriner ilaçlarındaki fiyat artışlarının da ciddi bir sorun haline geldiğini belirten Şenay, ilaç sektöründe daha etkin denetim mekanizmalarının kurulması gerektiğini savundu. Şenay, “Bizler bir yıl içerisinde aynı ilaca üç ya da dört kez zam geldiğini görüyoruz. Örneğin bugün 100 liraya aldığımız bir ilaç kısa süre sonra 150 liraya çıkabiliyor. Bu durumda ister istemez satış fiyatlarımızı güncellemek zorunda kalıyoruz. Bu da dışarıdan bakıldığında zam yapıyormuşuz gibi algılanıyor. Oysa burada temel sorun maliyetlerin sürekli yükselmesidir” şeklinde konuştu.
“ÜRETİMİN DURMASI VATANDAŞI DOĞRUDAN ETKİLER”
Kayyım atamalarının üretim süreçlerini aksatacak sonuçlar doğurması halinde bunun toplumun tamamını etkileyeceğini belirten Şenay, beyaz et sektörünün Türkiye’deki gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğuna vurgu yaparken sözlerine şöyle devam etti: “Eğer herhangi bir nedenle üretim yavaşlar veya durma noktasına gelirse bunun etkisini ilk olarak vatandaş hisseder. Çünkü kırmızı et fiyatları zaten yüksek seviyelerde bulunuyor. Vatandaşlarımız protein ihtiyaçlarının önemli bir kısmını beyaz etten karşılıyor. Beyaz et üretiminde yaşanacak olası bir daralma, fiyatların daha da yükselmesine neden olabilir.”
“PROTEİN TÜKETİMİNDE AZALMA TOPLUM SAĞLIĞINI ETKİLER”
Toplumun dengeli ve yeterli beslenmesinde hayvansal proteinin önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Şenay, beyaz etin özellikle dar gelirli vatandaşlar için en ulaşılabilir protein kaynaklarından biri olduğunu ifade etti. Şenay, “İnsanlarımızın yeterli protein alabilmesi sağlık açısından son derece önemlidir. Beyaz et, kırmızı ete göre daha ekonomik olduğu için geniş kitlelerin tercih ettiği bir ürün. Bu alanda yaşanacak olumsuzluklar, insanların protein tüketimini azaltabilir. Bu durum yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda halk sağlığı açısından da değerlendirilmesi gereken bir konudur” diye konuştu.
“ÜRETİCİ DESTEKLENİRSE VATANDAŞ DA KAZANIR”
Tarım ve hayvancılık sektörünün desteklenmesinin ülkenin geleceği açısından büyük önem taşıdığını belirten Bektaş Şenay; devlet kurumları, sektör temsilcileri ve üreticilerin ortak akılla hareket etmesi gerektiğini söyledi. Şenay, “Türkiye’nin güçlü bir tarım ve hayvancılık altyapısına sahip olması gerekiyor. Üreticinin ayakta kalması, vatandaşın da uygun fiyatlı gıdaya ulaşabilmesi anlamına gelir. Yemden ilaca, enerjiden lojistiğe kadar birçok alanda üreticiyi rahatlatacak düzenlemeler yapılmalı. Üretici kazanırsa tüketici de kazanır, ülke ekonomisi de kazanır” ifadelerini kullandı.
|
Yorumlar (0)
