“Ceza şiddeti çözmez”

Tarih: 5 Ağustos 2026 Çarşamba 17:29

ABDULLAH ÖZTÜRKMEN

Çocukların karıştığı ağır şiddet olayları ve suç tartışmaları kamuoyunun gündemindeki yerini korurken Ekici, çocuk suçluluğunun yalnızca adli yaptırımlar üzerinden ele alınmaması gerektiğini söyledi. Ekici; sorunun arkasındaki sosyal, ekonomik ve psikolojik nedenlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Çocuklar arasındaki yaralama olaylarının yalnızca birer adli istatistik olarak görülmemesi gerektiğini belirten Ekici, “Karşımızda sadece bir suç verisi yok. Aynı çocuk hem şiddetin faili olarak karşımıza çıkabiliyor hem de başka çocukların ya da yetişkinlerin şiddetine maruz kalabiliyor. Bu nedenle meseleyi yalnızca ceza hukuku üzerinden değerlendirmek eksik kalır” ifadelerini kullandı.

“ŞİDDETİN SIRADANLAŞMASI ÜZERİNDE DÜŞÜNMELİYİZ”

Çocuklar arasında yaralama olaylarının yüksek olmasının önemli bir uyarı olduğunu vurgulayan Ekici, çocukların sorun çözme yöntemlerinin sorgulanması gerektiğini söyledi. Ekici, “Bir çocuk karşılaştığı bir problemi neden konuşarak, ailesinden, öğretmeninden ya da güvendiği bir yetişkinden destek alarak çözmek yerine şiddete başvuruyor? Öncelikle bu sorunun cevabını aramalıyız. Çünkü şiddetin sıradanlaşması; sadece bireysel bir davranış değil, toplumun tamamını ilgilendiren bir sorundur.” dedi.

Çocuk suçluluğunun tek başına çocuğun tercihiyle açıklanamayacağını ifade eden Ekici; aile yapısı, okul ortamı, akran ilişkileri, ekonomik ve sosyal koşullar, madde kullanımı, dijital ortamda karşılaşılan şiddet içerikleri ve suç gruplarının çocukları kullanmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

“BÜTÜN ÇOCUKLARI POTANSİYEL SUÇLU GÖRMEK DOĞRU DEĞİL”

Son dönemde çocukların karıştığı ağır suçların toplumda büyük tepki oluşturduğunu hatırlatan Ekici, mağdur haklarının korunmasının önemine dikkat çekti. “Bir insan öldürüldüğünde veya ağır şekilde yaralandığında mağdurun ve ailesinin yaşadığı acı gerçektir. Çocuk adaletini savunmak, mağdurun haklarını görmezden gelmek anlamına gelmez” diyen Ekici, ancak tekil olaylardan hareketle tüm çocukların suçlu gibi değerlendirilmesinin yanlış olduğunu söyledi. Ekici, “Ağır olaylar üzerinden bütün çocukları potansiyel suçlu ilan etmek hem çocuk hakları açısından hem de toplumun geleceği açısından tehlikelidir” diye konuştu.

“CEZANIN AĞIRLAŞMASI, SUÇUN NEDENLERİNİ ORTADAN KALDIRMAZ”

Ağır suçlarda çocuklara yönelik cezaların artırılması yönündeki tartışmaları değerlendiren Ekici, cezaların ağırlaştırılmasının tek başına suçun önlenmesini sağlamayacağını ifade etti. Ekici, “Bir çocuk eline bıçak veya silah aldığı anda devletin müdahale etmesi gerekir ancak asıl soru şudur: Bu çocuk o noktaya gelene kadar nerelerdeydi? Hangi risklerle karşı karşıyaydı? Daha önce fark edilebilecek bir durum var mıydı?” dedi. Çocuğun okuldan kopup kopmadığı, aile içindeki koşulları, daha önce suça karışıp karışmadığı, madde kullanımı riski ve suç gruplarıyla ilişkisi gibi konuların araştırılması gerektiğini belirten Ekici; “Sadece son aşamadaki cezayı artırırsak suçun sonucuna müdahale etmiş oluruz, nedenlerine değil” ifadelerini kullandı.

“ÇOCUKLAR SUÇ İŞLERKEN CEZA HESABI YAPMIYOR”

Çocuklarda caydırıcılığın yalnızca cezanın ağırlığıyla ölçülemeyeceğini söyleyen Ekici, çocukların gelişim özelliklerine dikkat çekti. “15-16 yaşındaki bir çocuğun bir kavga sırasında ‘Bunun cezası kaç yıl olur?’ diye hukuki bir hesap yaptığını varsayamayız. Çocuklar çoğu zaman anlık öfke, çevre etkisi veya yönlendirmeyle hareket edebilir” diyen Ekici, gerçek caydırıcılığın çocuğun suça ulaşmasını engelleyen güçlü bir sistem kurmak olduğunu belirtti.

“ÇOCUKLARI KULLANAN YETİŞKİNLERE KARŞI MÜCADELE GÜÇLENMELİ”

Çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önemli bir sorun olduğunu ifade eden Ekici, tartışmanın yalnızca çocukların cezaları üzerinden yürütülmemesi gerektiğini söyledi. Ekici, “Bir yetişkin suç örgütü, çocuğun ceza hukukundaki farklı konumunu kullanarak onu uyuşturucu taşımada, silah kullanımında veya şiddet olaylarında kullanıyorsa asıl mücadele bu yapılara karşı verilmelidir. Çocukların suçun aracı haline getirilmesini önleyecek sosyal ve adli mekanizmalar güçlendirilmelidir.” dedi.

“ÇOCUK İLK KEZ KARAKOLA GELDİĞİNDE DEĞİL, RİSK ALTINDAYKEN GÖRÜLMELİ”

Çocuk suçlarıyla mücadelede erken müdahalenin önemine vurgu yapan Ekici, bunun yalnızca güvenlik ve adalet kurumlarının görevi olmadığını söyledi. “Çocuk ilk kez karakola geldiğinde değil, risk altında olduğu anda görülmelidir” diyen Ekici; Milli Eğitim, Aile ve Sosyal Hizmetler, Sağlık ve Adalet kurumlarıyla birlikte baroların, yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının dahil olduğu etkili bir sistem kurulması gerektiğini ifade etti. Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının yalnızca dosya üzerinde kalmaması gerektiğini belirten Ekici, uygulamanın takip edilmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.

“ÇOCUKLARI YALNIZCA SINAVLARA DEĞİL, HAYATA HAZIRLAMALIYIZ”

Eğitim anlayışında akademik başarının tek ölçüt olmaması gerektiğini dile getiren Ekici, çocukların sosyal ve duygusal gelişiminin de desteklenmesi gerektiğini söyledi. Ekici, “İyi bir okul ve yüksek notlar önemlidir ancak tek başına yeterli değildir. Çocuklarımızı empati kurabilen, farklılıklara saygı gösteren, öfkesini şiddete dönüştürmeden yönetebilen bireyler olarak yetiştirmeliyiz. Eğitim sadece sınav başarısından ibaret değildir.” dedi. Ekici, sözlerini şöyle tamamladı: “Bir ülkede çocuklar birbirlerini bu kadar fazla yaralıyorsa ortada yalnızca çocuk suçluluğu problemi yoktur; aynı zamanda çocukları şiddetten koruyamama problemi vardır. Elbette suçun karşılığı olmalı, mağdur korunmalı ve toplumun güvenliği sağlanmalıdır. Ancak çocuk adaletinde başarı, kaç çocuğa ne kadar ağır ceza verdiğimizle değil, kaç çocuğun suça sürüklenmesini engelleyebildiğimizle ölçülür. Ceza hukuku olay gerçekleştikten sonra devreye girer; çocuk politikası ise olay gerçekleşmeden önce devrede olmak zorundadır.”