“Mersin sanatına merkezî bütçe şart”

Tarih: 27 Ağustos 2026 Perşembe 17:29

ABDULLAH ÖZTÜRKMEN

Mersin’in kültür, sanat ve düşünce hayatına onlarca yıldır öncülük eden İçel Sanat Kulübü'nün Başkanı Ali Gök ile bir araya geldik. Kentin sanatsal altyapısından günlük yaşamda karşılaşılan toplumsal sorunlara, yerel yönetimlerin sanata katkılarından kulübün kent tarihi üzerine yürüttüğü titiz arşiv çalışmalarına kadar pek çok konuyu ayrıntılarıyla konuştuk.

Mersin’in sanat gündemine ve projelerinize geçmeden önce, kentteki günlük yaşam ve insan ilişkileri hakkında oldukça dikkat çeken gözlemleriniz var. Sizce bugün Mersin'de toplumsal yaşamın en büyük tıkanıklığı nerede başlıyor?

Kültür ve sanatı konuşmadan önce, doğrudan insan ilişkilerini ve toplumsal yaşamın temelini oluşturan karşılıklı saygıyı konuşmamız gerekiyor. Açıkçası bugün en büyük tıkanıklığı burada yaşıyoruz. Mersin, bağrını açtığı pek çok insana güzel imkânlar sundu, para kazandırdı. Şehrimizde hem ekonomik durumu oldukça kısıtlı bir kesim hem de bu imkânlarla varlıklı hale gelmiş bir kitle var. Ancak ne yazık ki maddi refaha ulaşan insanlarımızın önemli bir kısmı, bu gücü diğer insanlara baskı kurma, eziyet etme veya sanki kentte kendinden başkası yokmuş gibi davranma hakkı olarak görüyor.

Bu durum günlük yaşamda ve kent sokaklarında kendisini nasıl gösteriyor?

Her an, herkesin gözü önünde yaşanıyor. Yolda yürürken, kaldırımda ilerlerken, bir şeyler almak için sıraya girdiğimizde ve en belirgin şekilde de trafikte karşılaşıyoruz. Trafikte bir diğer sürücüye azıcık yavaşlayıp yol vermek ya da bir yaya geçidine yaklaşıldığında "Acaba karşıya geçen bir yaya var mı?" diyerek ayağını gazdan çekmek bu kadar mı zor? Dünyanın başka ülkelerine gidip medeni örnekleri görüyoruz. Peki, neden döndüğümüzde o güzellikleri kendi şehrimizde uygulamıyoruz? İmkân bulmak yetmiyor; yaşam biçimimizde ve kent kültürümüzde ciddi bir zihniyet tıkanıklığı var ve öncelikle bunu aşmak zorundayız.

MERSİN'İN KÜLTÜR-SANAT POTANSİYELİ VE KARŞILAŞILAN ALTYAPI ENGELLERİ

Kentsel yaşam biçimindeki bu eleştirilerinize karşın, Mersin’in kültür ve sanat alanındaki mevcut konumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Tüm bu toplumsal aksaklıklara rağmen Mersin, kültür ve sanat birikimi açısından Türkiye’nin 81 vilayeti arasında en şanslı ve önde gelen kentlerinden biridir. Verilere ve sanatsal hareketliliğe baktığımızda Mersin, kültür-sanat kulvarında Türkiye genelinde 6. sırada yer alıyor. Bu şüphesiz tesadüf değil. Kentimizde Mersin Devlet Opera ve Balesi’nin varlığı çok büyük bir değer. Bunun yanı sıra Mersin Üniversitesi’nin bünyesindeki konservatuvar, arkeoloji, edebiyat ve diğer akademik disiplinlerin kente kattığı dinamizm yadsınamaz. Ancak hepsinden önemlisi, 37 yıl önce bu saydığım kurumların hiçbiri yokken tohumları atılan, bu kentin sevdalılarının kurduğu İçel Sanat Kulübü gibi köklü bir çınarın varlığıdır.

Kültür ve sanatı halkın tüm kesimlerine ulaştırmaya çalışırken ne gibi zorluklarla mücadele ediyorsunuz?

Bizler sanatı; çocuklarımıza, gençlerimize, kadınlarımıza, kısacası kentin en geniş kitlelerine duyurmak ve ulaştırmak istiyoruz. Fakat bu süreç büyük zorluklarla geçiyor. Yalnızca biz değil, kentte sanatsal üretim yapan tüm bağımsız arkadaşlarımız aynı dertten muzdarip. En büyük sorunumuz salon yetersizliği ve mekân bulma zorluğu.

Örneğin; İsviçre’den gelen sanatçı dostumuz Mustafa Yıldırım ile Cermodern’de çok büyük bir sergi gerçekleştirdik. Kendisinin de tıpkı Nursel Tor hocamız gibi Mersin’e dünya çapında sanatçıları getirmek, uluslararası çapta sergileri buraya taşımak gibi dev hedefleri var. Nursel hocamız tek başına olağanüstü işler başarıyor fakat bu tür bireysel girişimler çok büyük zorluklarla karşılaşıyor. Biz İçel Sanat Kulübü olarak elimizden gelen tüm desteği veriyoruz ancak tek başına bu yükü taşımak imkânsız. Salon eksikliğinin yanı sıra kent içi ulaşım ve altyapı sıkıntıları da etkinliklerin geniş kitlelere ulaşmasını zorlaştırıyor.

YEREL YÖNETİMLERİN ROLÜ VE KURUMSAL DAYANIŞMA

Bu altyapı ve mekân sorunlarının aşılmasında yerel yönetimlerden beklentileriniz ve mevcut iş birliği durumunuz nedir?

Yerel yönetimlerimizin kültür ve sanat alanındaki çabalarını takdirle izliyoruz. Mersin Büyükşehir Belediye Başkanımız Vahap Seçer, Yenişehir Belediye Başkanımız ve diğer tüm ilçe belediye başkanlarımız gerçekten çok yoğun ve değerli bir çalışma içerisindeler. Belediyelerin sanatsal süreçlerdeki rolü son derece hayati.

Bakınız, Uluslararası Tarsus Festivali başlı başına kentimiz için devasa bir organizasyon ve marka değerdir. Bu hafta sonu Gülnar’da düzenlenen yüzey araştırmaları sempozyumu var; Ayşe Çalık Ross hocamızın öncülük ettiği bu bilimsel çalışmaya Gülnar Belediyesi büyük bir duyarlılıkla destek veriyor. Biz de daha önce tüm ilçelerimizi gezdiğimiz gibi Gülnar’a da giderek bu ruhu yerinde yaşadık. Ancak belediyelerimizin bu değerli girişimleri tek başına yeterli olamaz. Devletimizin ve ilgili bakanlıkların kentimizdeki bu potansiyeli ve yerel yönetimlerin çalışmalarını merkezi bütçe ve imkânlarla desteklemesi gerekir. Devlet desteği sağlandığı takdirde salon ve ulaşım gibi fiziki sorunlar çok daha hızlı çözülecektir.

İÇEL SANAT KULÜBÜ'NÜN TARİH ARŞİVİ VE KENT BELLEĞİ ÇALIŞMALARI

Son olarak İçel Sanat Kulübü’nün son dönemde öne çıkan tarih ve araştırma projelerinden bahseder misiniz?

İçel Sanat Kulübü sadece sergi veya konser düzenleyen bir kurum değildir; burası aynı zamanda Mersin’in kent hafızasıdır. Kulübümüz bünyesinde yaklaşık 4-5 yıldır son derece yoğun ve sistemli çalışan bir Tarih Kurulumuz var. Yıllardır birlikte yönetimde görev yaptığım Başkan Yardımcım Sedat Kutlu ve Hülya Özdemir arkadaşlarımızın koordinasyonunda, alanında uzman 25 kişilik bir araştırma ekibimiz bulunuyor. Bu ekibimiz, yerel tarihçiler ve bilim insanlarıyla el ele vererek Mersin tarihi ve Kurtuluş Savaşı döneminde Mersin tarihinin önemini ortaya koyan çok nitelikli, kaynak niteliğinde bir kitap hazırladı. Bu eseri sadece Mersin merkezde bırakmadık; tüm ilçelerimize götürerek halkımızla buluşturduk. Çalışmalarımızın yankısı öyle büyük oldu ki şu anda Adana’dan, Konya’dan davetler alıyoruz. Bizden "Bu değerli araştırmaları ve sunumları gelip bizim kentimizde de yapın" diye talepte bulunuyorlar. İçel Sanat Kulübü olarak kentin kültürünü, sanatını ve tarihini her platformda savunmaya ve yaymaya kararlılıkla devam edeceğiz.