Taş binaları, tarihi hanları ve eski belediye yapılarıyla Mersin’in mimari vitrini sayılan Uray Caddesi eski canlı günlerini arıyor. Caddenin konsolosluklardan dev ticaret hanlarına uzanan zengin tarihini aktaran Araştırmacı Yazar Aydın Sevim, bölgenin ıssızlaşmasına rağmen Mersin’in en nitelikli kent hafızası olma özelliğini koruduğunu vurguladı.
ABDULLAH ÖZTÜRKMEN
Mersin’in kent tarihindeki yeri ve özgün mimari dokusuyla öne çıkan simge noktalarının başında gelen Uray Caddesi, günümüzde eski hareketliliğinden uzak bir sessizlik içinde. 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren kentin küresel bir ticaret merkezine dönüşme sürecinde ana omurgayı oluşturan cadde, geçmişten taşıdığı zengin mirasla kentin hafızası olma özelliğini koruyor.
"URAY CADDESİ, MERSİN'İN ULUSLARARASI SANAYİ VE TİCARET SAHNESİYDİ"
Caddenin Mersin’in kuruluş ve gelişme yıllarındaki stratejik rolüne dikkat çeken Araştırmacı Yazar Aydın Sevim, bölgenin bir zamanlar kentin kalbi konumunda olduğunu vurguladı. Sevim, caddenin tarihsel dönüşümünü şu sözlerle aktardı: "Mersin’in kent tarihindeki yeri ve mimari dokusuyla en simgeleşmiş noktalarından biri şüphesiz Uray Caddesi’dir. 19. yüzyılın sonlarından itibaren Mersin’in uluslararası bir liman kentine dönüşme sürecinde bu cadde; sadece binaların sıralandığı bir sokak değil, ticaretin, diplomasinin, bürokrasinin ve sosyal yaşamın kalbinin attığı en renkli merkez olmuştur."
DİPLOMASİNİN VE TİCARETİN GEÇİŞ NOKTASI: KONSOLOSLUKLAR VE HANLAR
Uray Caddesi’ni dönemin en prestijli aksı haline getiren dinamiklere değinen Aydın Sevim, caddenin çok kültürlü ve çok aktörlü ekonomik yapısını detaylandırdı: "Mersin Portakal Portu ve gelişen liman ticareti sayesinde kentte peş peşe yabancı ülke konsoloslukları ve ticari temsilcilikler açıldı. Bu diplomatik misyonların büyük bir kısmı doğrudan Uray Caddesi ve onun çevresindeki sokaklarda konumlanmıştı. Tam anlamıyla bir 'Konsolosluklar Bulvarı' havası hakimdi. Diğer yandan Hıristiyan, Müslüman, Levanten ve Rum tüccarların depoları, hanları ve yazıhaneleri caddenin iki yanında karşılıklı sıralanmıştı. Çukurova’nın en değerli ürünü olan pamuk ve bölgesel tarım ihracatı tamamen bu caddedeki ticari hanlardan yönetiliyordu."
SOSYAL YAŞAMIN VE ENTELEKTÜEL BULUŞMALARIN ADRESİ
Caddenin sadece iktisadi değil, sosyo-kültürel açıdan da kentin en çağdaş yüzünü temsil ettiğini ifade eden Sevim, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Dönemin lüks kulüpleri, otelleri, kervansarayları ve entelektüel isimlerin bir araya geldiği buluşma noktaları yine bu cadde üzerinde yer alıyordu. Uray Caddesi, Mersin’in o dönemki renkli, çok kültürlü ve kozmopolit yapısını birebir yansıtan canlı bir vitrindi."
TAŞ MİMARİNİN EN GÖRKEMLİ ÖRNEKLERİ BU AKS ÜZERİNDE
Caddenin ismiyle ve kamu binalarıyla olan tarihsel bağını da açıklayan Araştırmacı Yazar Aydın Sevim, bölgenin mimari estetiğine dikkat çekti: "Caddenin ismi tesadüf değildir. 'Uray' sözcüğü belediye kökeninden gelmektedir. Nitekim Eski Belediye Binası, bugün Valilik olarak kullanılan Taş Bina, Defterdarlık ve Tarihi Postane gibi Mersin’in en görkemli taş mimarı örnekleri bu hat üzerinde yükselmiştir. Kentin mülki ve idari hafızası doğrudan bu caddeyle şekillenmiştir."
"GELECEĞE TAŞINMASI GEREKEN NİTELİKLİ BİR MİRAS"
Günümüzde Akdeniz ilçesi sınırları içerisinde kalan caddenin mevcut durumunu ve potansiyelini değerlendiren Sevim, caddenin canlılığını yitirmesine rağmen değerinden bir şey kaybetmediğini belirtti: "Bugün her ne kadar ıssızlaşmış olsa da Uray Caddesi; restore edilen tarihi taş binaları, bünyesinde barındırdığı kültür-sanat mekânları ve kent hafızasını yaşatan özel yürüyüş rotasıyla halen Mersin’in en nitelikli ve prestijli akslarından biridir. Bu tarihi dokunun korunması ve yeniden kent yaşamına kazandırılması, Mersin'in kendi kimliğine sahip çıkması anlamına gelmektedir."
|
Yorumlar (0)
