Finansal Danışman Aslan Sert: Şirketler, borcu taşıyamadıkları gün zorlanır

Tarih: 13 Eylül 2026 Pazar 17:24

ABDULLAH ÖZTÜRKMEN

Günümüz iş dünyasında ve piyasa koşullarında şirketlerin başarısı genellikle açıklanan ciro büyüklükleri, pazardaki payları veya dönem sonu net kâr rakamları üzerinden ölçülür. Ancak madalyonun diğer tarafında, finans sektörünün ve bankacılık dünyasının bilançolara bakış açısı çok daha farklı ve katı bir gerçekliğe dayanır. Şirketlerin kârsız kaldıkları için değil, taşıyamayacakları yüklerin altına girdikleri gün krize sürüklendiğini ifade eden Finansal Danışman Aslan Sert; işletmelerin finansal röntgenini çeken kritik analiz yöntemlerini ve faiz karşılama oranının önemini gazetemize değerlendirdi.

"KREDİ VERENİN ZİHNİNDEKİ ASIL SORU FARKLIDIR"

Bir şirketin mali tablolarına bakıldığında ilk göze çarpan verilerin cirolar, kârlar ve özkaynak büyüklükleri olduğunu belirten Aslan Sert; finansörlerin ve bankacılık sektörünün arka planda çok daha yalın bir soruya yanıt aradığını vurguladı. Sert, değerlendirmesinde şu detaylara dikkat çekti: "Bankacılık ve finans sektörü açısından bir şirketin cirosu da kârı da özkaynağı da elbette büyük önem taşır. Ancak kredi veren bir kurumun zihnindeki asıl soru çoğu zaman çok daha nettir: 'Bu şirket, borcun faizini faaliyetlerinden kazandığı parayla gerçekten ödeyebiliyor mu?' İşte şirket finansmanında, bazen yüzlerce sayfadan oluşan karmaşık mali tablolardan ve bilanço dipnotlarından çok daha fazla şey anlatan hayati bir oran karşımıza çıkıyor: Faiz Karşılama Oranı."

KRİTİK GÖSTERGE: FAİZ KARŞILAMA ORANI

Faiz karşılama oranının şirketlerin risk haritasını belirlediğini ve basit bir matematikle hesaplandığını söyleyen Sert, küresel finans sisteminin de bu veriye odaklandığını ifade ederek; "Formül oldukça basittir: Faiz Karşılama Oranı = EBIT (Faiz ve Vergi Öncesi Faaliyet Kârı) / Faiz Giderleri. Bu oran, bir işletmenin ana faaliyetlerinden elde ettiği kârın, katlandığı finansman giderlerini ve faiz yükünü kaç kez karşılayabildiğini açıkça ortaya koyar. Nitekim Amerikan Merkez Bankası (FED) de faiz karşılama oranını, şirketlerin faiz ödemelerini kendi iç kaynaklarıyla karşılayabilme kabiliyetinin en temel göstergelerinden biri olarak kabul ediyor. Düşük oranlar, şirketler için doğrudan yüksek finansal sıkıntı, likidite darboğazı ve temerrüde düşme olasılığıyla ilişkilendiriliyor." dedi.

"BANKA GEÇMİŞİ DEĞİL, GELECEĞİ FİNANSE EDER"

Finansal tablolarda yer alan geçmiş başarılara güvenmenin yanıltıcı olacağını, esas olanın gelecekteki borç servis kapasitesi olduğunu vurgulayan Aslan Sert; meseleyi somut bir senaryo üzerinden şöyle örneklendirdi: "Fakat meselenin asıl önemli tarafı formülün kendisi değil, bu oranın bize anlattığı geleceğe dair hikâyedir. Çünkü banka veya kredi kuruluşu şirketin geçmişini değil, geleceğini finanse eder. Örneğin; faiz ve vergi öncesi faaliyet kârı 30 milyon TL, yıllık faiz gideri ise 10 milyon TL olan bir şirket düşünelim. Buradaki oran 30 / 10 = 3 çıkar. Yani şirket, mevcut faaliyet kârıyla faiz giderinin tam 3 katı kadar kazanç üretmektedir. İlk bakışta oldukça makul, sağlıklı ve sürdürülebilir bir tablo sunar. Fakat aynı şirket yeni yatırımlar yapmak, büyüyen işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak ya da geçmiş borçlarını çevirmek amacıyla ilave kredi kullanır ve yıllık faiz gideri 20 milyon TL daha artarsa ne olur? Toplam faiz gideri 30 milyon TL'ye yükselir ve oran bir anda 1'e düşer. Yani şirket kazandığı tüm faaliyet kârını sadece faize öder hale gelir. Borcun faizi arttıkça şirketin o borcu taşıma kapasitesi hızla düşer. İşte kârlı görünen şirketler için asıl tehlike ve kriz çanları tam olarak bu noktada çalmaya başlar."