İnşaat Mühendisi Levent Şemis, Mersin’deki eski yapı stokuna dikkat çekerek; yalnızca karot sonucuna bakılarak bina güvenliği değerlendirmesi yapılamayacağını söyledi. Şemis; zemin koşulları, sıvılaşma riski ve taşıyıcı sistemin birlikte incelenmesi gerektiğini belirtti. Riskli yapıların bilimsel kriterlerle belirlenerek kentsel dönüşüme alınması gerektiğini vurguladı.
BAHA SADIK AKINER
Mersin’in karşı karşıya bulunduğu en önemli yapısal sorunlardan birinin eski yapı stoku olduğunu belirten İnşaat Mühendisi Levent Şemis, gazetemize yaptığı açıklamada; geçmiş yıllarda günümüzdeki kapsamlı zemin etütleri, deprem performans analizleri, sıvılaşma değerlendirmeleri ve yapı denetim sistemleri bulunmadan inşa edilmiş çok sayıda bina ve site bulunduğuna dikkat çekti.
Şemis, birkaç noktadan alınan karot numunelerinde beton basınç dayanımının yüksek çıkmasının tek başına “bina sağlamdır” anlamına gelmeyeceğini belirterek; “Sadece karot sonucuna bakılarak bina güvenliği belirlenemez” değerlendirmesinde bulundu.
“TAŞIYICI SİSTEM İNCELENMELİ”
Bir yapının deprem güvenliğinin yalnızca beton dayanımından ibaret olmadığını vurgulayan Şemis; taşıyıcı sistemin projeye uygunluğu, kolon ve kirişlerin boyutları, donatı düzeni ve miktarı, donatıların korozyon durumu ile kolon-kiriş birleşim bölgelerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Perdelerin yeterliliği, sonradan yapılan tadilatlar, taşıyıcı sisteme müdahaleler, temel sistemi ve yapının mevcut deprem yönetmeliği açısından performansının da incelemeye dahil edilmesi gerektiğini kaydeden Şemis; gerçek deprem güvenliğinin ancak bütüncül bir mühendislik değerlendirmesiyle ortaya konulabileceğini belirtti.
“ZEMİN DE RİSK”
Mersin’de yapı güvenliği açısından zemin koşullarının da mutlaka dikkate alınması gerektiğini belirten Şemis, özellikle GMK Bulvarı ile sahil arasında kalan bazı bölgelerde alüvyon zeminler ve yüksek yeraltı su seviyesinin bulunduğuna dikkat çekti. Bu bölgelerde sıvılaşma riskinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Şemis, deprem sırasında zeminde meydana gelebilecek dayanım ve rijitlik kayıplarının temel sisteminin davranışını ve üst yapının deprem performansını doğrudan etkileyebileceğini söyledi.
ESKİ BİNALARDA ÇOKLU RİSK
Şemis, eski yapılarda yalnızca beton kalitesinin değil; bütün sistemin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Günümüz standartlarına uygun zemin etütlerinin bulunmaması, temel-zemin ilişkisinin yeterince araştırılmamış olması, sıvılaşma analizlerinin yapılmamış olması ve bodrum ile perde sistemlerinin günümüz anlayışından farklı olması gibi unsurların dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Bunun yanında elektrik ve doğalgaz tesisatları, yangın merdivenleri, yangın kaçış yolları, ortak alanların yangın güvenliği ve zaman içerisinde taşıyıcı sisteme yapılan kaçak veya kontrolsüz müdahalelerin de yapı güvenliği açısından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
“SAĞLAM RAPORU” FARKLI
Bir mühendislik incelemesi sonucunda mevcut yapının belirli şartlar altında taşıyıcı sistem açısından kabul edilebilir bulunması ile yapının bugünkü deprem, yangın, elektrik, doğalgaz, enerji ve zemin standartlarına uygun yeni bir yapı olması arasında önemli bir fark bulunduğunu belirten Şemis; vatandaşların yalnızca “Binamız sağlam raporu aldı” ifadesiyle kentsel dönüşüm ihtiyacının ortadan kalktığını düşünmemesi gerektiğini söyledi.
Şemis, asıl sorunun binanın yalnızca bugün ayakta durup durmadığı değil; gelecekte meydana gelebilecek güçlü bir depremde günümüz mühendislik kriterlerine göre yeterli güvenliği sağlayıp sağlayamayacağı olduğunu vurguladı.
“DÖNÜŞÜM, ZORUNLULUK”
Mersin’de ekonomik ömrünü önemli ölçüde tamamlamış, eski yönetmeliklere göre yapılmış, zemin koşulları yeterince araştırılmamış ve günümüz deprem güvenliği kriterlerini karşılamayan yapıların sistematik biçimde tespit edilmesi gerektiğini ifade eden Şemis; özellikle yüksek nüfus yoğunluğuna sahip eski site ve apartmanların önceliklendirilmesi gerektiğini belirtti.
Şemis’e göre zemin, temel, taşıyıcı sistem, beton, donatı, deprem performansı, yangın güvenliği, elektrik, doğalgaz ve ortak alan güvenliği bir bütün olarak ele alınmalı. Risk taşıdığı belirlenen yapıların ise güncel deprem yönetmelikleri, zemin koşulları, yangın mevzuatı ve diğer teknik şartlara uygun şekilde kentsel dönüşüme alınması gerekiyor.
BELEDİYELERE ÇAĞRI
Kentsel dönüşüm sürecinde vatandaşların ekonomik ve hukuki açıdan zorlandığını belirten Şemis; belediyelerin dönüşüme girmek isteyen site ve apartmanlar için hızlı, şeffaf ve uygulanabilir modeller oluşturmasının önemine dikkat çekti. İmar düzenlemeleri, proje süreçleri, ruhsatlandırma, otopark ve sosyal donatı çözümleri ile parsel veya ada bazlı dönüşüm modellerinde vatandaşın önünü açacak uygulamaların geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Şemis; hedefin yalnızca eski binayı yıkıp yerine yeni bina yapmak olmaması gerektiğini söyledi.
“BEKLEYELİM” DÖNEMİ BİTMELİ
Deprem olduktan sonra bina güvenliğini konuşmak yerine, deprem gerçekleşmeden önce riskli yapı stokunun belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Şemis; Mersin’in deprem gerçeğinin yalnızca fay hatlarından ibaret olmadığını belirtti. Şemis; eski yapı stoku, zemin koşulları, yüksek yeraltı suyu, bazı bölgelerdeki sıvılaşma potansiyeli ve güncel yönetmeliklere göre yetersiz olabilecek eski taşıyıcı sistemlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Mersin’de öncelikle yapı envanterinin çıkarılması, ardından zemin ve yapı riskinin birlikte değerlendirilerek riskli yapı ve bölgelerin bilimsel kriterlerle önceliklendirilmesi gerektiğini belirten Şemis; riskli yapıların vatandaşın ekonomik yükü de gözetilerek belediye destekli modellerle kentsel dönüşüme alınmasının ertelenmemesi gerektiğini vurguladı.
Şemis, kentsel dönüşümün yalnızca bir imar uygulaması olmadığını belirterek; “Kentsel dönüşüm, Mersin’de doğrudan can güvenliği meselesidir” değerlendirmesinde bulundu.
|
Yorumlar (0)
